Persbericht

• Eind 2010 bedraagt de leegstand in het Brusselse kantorenpark 9,5 %, tegenover 9,8 % in 2009. Deze markt weet goed stand te houden ondanks de aanhoudende economische crisis. Ook dit jaar blijkt dat de markt zichzelf regelt (iets hogere vraag, weinig nieuw aanbod).
• De situatie in de hele Rand (van Zaventem tot Diegem over Vilvoorde en Hoeilaart) is dramatisch: meer dan een derde van de kantoren staat er leeg.

Het BROH en de GOMB werken voor de 4e keer samen aan een gemeenschappelijke analyse

Voor het vierde jaar op rij voegden de directie Studies en Planning van het Bestuur Ruimtelijke Ordening en Huisvesting (BROH) en de dienst Inventimmo van de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (GOMB) hun respectieve gegevens samen - kantorenvoorraad enerzijds en -leegstand anderzijds - om te komen tot een betrouwbaar statistisch beeld van het kantorenpark in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Vorig jaar breidden de onderzoekers hun analyse uit met de kantoren in de Zone Luchthaven. Deze keer is de voll edige Rand aan de beurt (292 km² in een straal van 12 km rond het midden van het Brussels gewest).

De markt is matuur in Brussel, maar immatuur in de Rand

Het verloop op de kantorenmarkt (2010 en 2011) wordt duidelijk door tegelijk vier indicatoren te vergelijken:

• de opname (de vraag): de opname is over het algemeen met 24 % gestegen ten opzichte van 2009;
• de oppervlakten die op de markt blijven en die die op de markt komen (het oude en recente aanbod): sterke verschillen per wijk, aanbod vijf keer zo hoog als de jaarlijkse vraag in de Europese wijk, vier keer zo hoog in de Louizawijk, maar resorptie in bijvoorbeeld de Noordwijk en de gedecentraliseerde wijken (aanbod nog maar twee keer zo hoog als de vraag);
• de voor 2011 aangekondigde oppervlakte (het toekomstige aanbod): dergelijke oppervlakten zijn weinig talrijk (slechts enkele percenten ten opzichte van het bestaande aanbod).

Een dynamische vergelijking van aanbod (bestaand en toekomstig) en vraag voorspelt voor eind 2011 een gevoelige daling van de leegstand in alle Brusselse wijken, behalve in de Louizawijk (kleinere daling). Voor de vraag zijn we ervan uitgegaan dat de economische situatie weinig zal verbeteren - deze hypothese is realistisch want de economische indicatoren blijven onzeker - en dat de vraag dus ongeveer dezelfde zal zijn als in 2010.
Toename van de jaarlijkse vraag, drastische daling van het aanbod: hieruit blijkt dat de markt zichzelf regelt. De markt is duidelijk matuur.
In de Rand is de situatie heel anders. Daar is de markt immatuur in elke onderzochte zone (Zone Luchthaven, Vilvoorde, Zone Noord-West en Zone Zuid):

• de leegstand is onrustwekkend hoog in de Rand. Over het algemeen staat 33,1 % van de voorraad of 1.551.417 m² kantooroppervlakte leeg. In de zones met de grootste voorraad (Zone Luchthaven en Vilvoorde) ligt het percentage nog hoger;
• de leegstand is even hoog in oude gebouwen (van na 1980) als in de meer recente gebouwen (jaren 2000). De stelling dat er een rechtstreeks verband is tussen de ouderdom van de kantoren en de leegstand blijkt dus niet te kloppen (deze vaststelling gaat ook voor Brussel op);
• de concretisering van de megaprojecten lijkt enigszins te zijn stilgevallen, maar de aangekondigde oppervlakte blijft indrukwekkend (1.190.000 extra m² gepland, dit is 77 % van het park in de Rand);
• het leegstandspercentage van 12 % waarop de vastgoedmakelaars uitkomen voor Brussel, waarbij zij ook de Rand rekenen, wordt bevestigd. Dit cijfer lijkt een opsteker voor wie heeft geïnvesteerd in de Rand, terwijl het leegstandspercentage er in werkelijkheid oploopt tot 33,1%. Het doet bovendien afbreuk aan de situatie op de vastgoedmarkt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (9,5 %). Door Brussel en de Rand samen te nemen, wordt daarenboven voorbijgegaan aan twee uiteenlopende tendenzen. Voorheen, toen de auto als belangrijkste vervoermiddel gold, was het de trend om weg te trekken uit de stadscentra (centrifuge beweging). Nu zien we de omgekeerde beweging. Er wordt weer meer gekozen voor een kantoor in de centra omwille van het ruime aanbod van uiteenlopende activiteiten en de bereikbaarheid met het openbaar vervoer.

Charles Picqué: “De cijfers van vandaag sterken mij in de keuze die wij hebben gemaakt om geen moratorium af te kondigen op de bouw van nieuwe kantoren. Het steunbeleid van het Brussels Gewest voor de ombouw en de renovatie van kantoren werpt vruchten af in de vorm van de lichte daling van de leegstand. De leegstandcijfers voor de kantoren in de Rand zijn daarentegen verontrustend. Het beleid dat het kantorenbestand verder uitbreidt terwijl een derde van de voorraad leegstaat, baart zorgen. De analyse van de algemene situatie op de kantorenmarkt en de conclusies die eruit te trekken zijn, verschillen sterk naargelang van de bestudeerde zone, met name de 19 gemeenten of de bredere hoofdstedelijke ruimte rond Brussel. Reden te meer om te streven naar strategieën in overleg tussen Brussel en de Rand."

“Als minister van Economie en Tewerkstelling wens ik in het bijzonder de aandacht te vestigen op het feit dat de kantorenmarkt in Brussel vrij goed stand weet te houden ondanks de economische crisis en dat de markt zichzelf blijft regelen. Deze eerste vaststelling stemt uiteraard tot tevredenheid. Toch moeten we vooruit denken en waakzaam blijven voor de toekomst. Zo blijkt uit het verloop op de kantorenmarkt dat er grote verschillen bestaan tussen de wijken onderling. Deze verschillen vragen uiteraard om een gepast antwoord. Ik onthoud ook dat de situatie heel anders is in de Rand. De markt is er immatuur en de leegstand verontrustend hoog. Wij mogen ons evenwel niet verheugen in deze vaststelling. Integendeel, we moeten des te meer op onze hoede blijven. Een dergelijk onevenwicht tussen twee aaneengrenzende en tot op heden concurrerende zones, zou wel eens snel corrigerende gevolgen kunnen hebben, die oncontroleerbaar zijn en nadelig voor iedereen”, stelt Benoît Cerexhe.

Persbericht: PDF-formaat - DOC-formaat
Voorstelling van de studie: PDF-formaat - DOC-formaat
Toespraak van de heer Denis Grimberghs, voorzitter: PDF-formaat - DOC-formaat
"Overzicht van het Kantorenpark nr. 27/2011": PDF-formaat