Persbericht: overzicht van het kantorenpark

1 maart 2012

• In drie van de vijf centrale wijken - het Centrum, de Noordwijk en de Zuidwijk - stemt het leegstandspercentage in het kantorenpark overeen met wat de vastgoedmakelaars normaal noemen (6 %).
• Er is een structureel overaanbod aan kantoren: 590.000 m² kantoren staan al meer dan 2 jaar leeg.

Leegstand per wijk: goede cijfers vs. minder bemoedigende vaststellingen

Tussen eind 2010 en eind 2011 is de kantoorvoorraad in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest lichtjes afgenomen: met 3.840 m² of 0,03 %. De voorraad komt aldus neer op 12.986.582 m².
9,2 % van die voorraad is beschikbaar én gecommercialiseerd.
In het stadscentrum blijft het leegstandspercentage laag. In de Noordwijk en de Europese wijk is de leegstand duidelijk afgenomen.
De gedecentraliseerde wijken zijn steeds minder in trek. 13,9 % van de kantoren staat er leeg.
Ter herinnering, in de Rand - met name in de bedrijfsparken in Machelen-Zaventem - is de situatie veel kritieker: het leegstandspercentage loopt er op tot meer dan 30 %. Er zijn geen signalen van beterschap.

Voorzichtigheid geboden voor de toekomst

Enerzijds laat het aantal vergunde projecten vermoeden dat op termijn (2013, 2014) nog meer kantoren beschikbaar worden, terwijl er geen economisch herstel in het verschiet ligt in 2012 en daarna. Toch kan de markt zichzelf regelen en kunnen projectontwikkelaars de projecten waarvoor ze een vergunning kregen niet realiseren, mocht een herstel uitblijven.
Anderzijds treft de blijvende leegstand (d.i. de leegstand die al minstens 2 jaar aanhoudt) de helft van de beschikbare kantoren.

Toekomstige projecten op de tocht?

De kantoren die op middellange termijn (2013-2014) beschikbaar zouden zijn en die al worden aangeboden op de markt, beslaan meer dan 250.000 m². Met de pessimistische economische vooruitzichten voor 2012 en 2013, zou de commercialisering van grote nieuwe oppervlakten kunnen worden herzien.
Zullen de vastgoedontwikkelaars ondanks alles toch hun projecten uitvoeren of zullen ze de moeilijkheden die onvermijdelijk de kop op zullen steken bij de commercialisering, proberen te vermijden?
De reconversie van administratieve gebouwen tot woningen is overigens een aan te moedigen piste, ook al kan op die manier alleen het te grote overaanbod van kantoren niet worden weggewerkt.

Charles Picqué, minister-president van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: “De leegstand blijft groter in de Tweede Kroon en de Rand dan in het centrum. Dit toont nog maar eens aan dat bereikbaarheid met het openbaar vervoer het belangrijkste criterium is voor de locatie van grote concentraties aan zittende beroepen. Ik stel vast dat ook de markt vandaag gevoelig is voor dit criterium. Tertiaire activiteitenpolen concentreren rondom de grote knooppunten van het openbaar vervoer is dan ook een piste die we moeten blijven bewandelen. Tegelijk moeten we ook de ontwikkeling om verouderde administratieve gebouwen te reconverteren, voortzetten. Deze strategie zal de voorwaarden verbeteren voor een duurzamere ruimtelijke ordening.”

Conclusie

Het heersende economische klimaat indachtig lijkt de Brusselse vastgoedsector goed stand te houden. De sector heeft dit vooral te danken aan het kleine aantal projecten dat de afgelopen jaren werd ontwikkeld.
Uit een gedetailleerdere analyse blijkt dat de kantoren steeds langer blijven leegstaan. Het probleem van het structurele overaanbod stelt zich scherp. Zo'n 590.000 m² (de helft van alle leegstaande kantoren) vonden al meer dan twee jaar geen gegadigde.

In 2012 komen maar weinig nieuwe ruimten op de markt. Dankzij de take-up, die dit jaar evenwel nog kan afnemen, zou het leegstandspercentage op een algemeen aanvaardbaar niveau moeten blijven of zelfs dalen. De situatie op de kantorenmarkt zou na 2012 wel eens delicater kunnen worden. De nog te concretiseren projecten zouden het evenwicht kunnen beïnvloeden en het aanbod doen toenemen. Dat enkele grote vergunningen die in 2009 of 2010 werden toegekend tot nog toe niet werden uitgevoerd, lijkt te bevestigen dat de markt zichzelf regelt. Zal die zelfregulering zich doorzetten?

Benoît Cerexhe, minister van Economie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: “In de Rand loopt het leegstandspercentage op tot 30 %, terwijl het in de gedecentraliseerde wijken van Brussel 13,9 % bedraagt. Dit onevenwicht tussen twee aangrenzende en concurrerende zones doet me pleiten voor een gemeenschappelijke en geïntegreerde socio-economische visie voor het hele Brusselse metropolitane gebied. Deze aanpak zou een coherente en doordachte economische ontwikkeling kunnen behelzen waarbij zich in ruimten voor economische activiteiten een gediversifieerde, complementaire en niet-concurrerende economische bedrijvigheid kan ontplooien. Wat de reconversie van verouderde kantoren betreft, zou ik graag zien dat het eindresultaat, naast woningen, ook ruimten voor productieactiviteiten (werkplaatsen, opslagplaatsen …) of commerciële ruimten omvat.”

Het Overzicht van het kantorenpark is het resultaat van een samenwerking tussen de dienst Inventimmo van de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (GOMB) en de directie Studies en Planning van het Bestuur Ruimtelijke Ordening en Huisvesting (BROH). Dit is het vijfde jaar op rij dat het BROH en de GOMB hun gegevens respectievelijk betreffende de kantoorvoorraad en de leegstand samenvoegen om te komen tot een betrouwbaar statistisch beeld van het kantorenpark in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Persbericht: PDF-formaat - DOC-formaat
Voorstelling van de studie: PDF-formaat - DOC-formaat
Toespraak van de heer Denis Grimberghs, Voorzitter: PDF-formaat - DOC-formaat
Toespraak van de heer Charles Picqué, Minister-President: PDF-formaat - DOC-formaat
Toespraak van de heer Benoît Cerexhe, Minister van Economie en Tewerkstelling:
PDF-formaat - DOC-formaat
"Overzicht van het Kantorenpark nr. 29/2012": PDF-formaat
"Overzicht van het Kantorenpark nr. 27/2011": PDF-formaat